Montaj ve devreye alma
Doğru seçilmiş malzeme, yanlış monte edildiğinde yanlış malzemeyle aynı sonucu verir. Montajın kalitesi kaynak, kazı ve bağlantı işçiliğinde; devreye almanın kalitesi ise yıkama, basınç testi ve dağılım kontrolünde ortaya çıkar. Bu iki aşama atlanırsa sorun ilk sezonda değil, ikinci sezonda görünür.
Kime uygun
- Sistemini kurduracak üretici
- Kendi ekibiyle montaj yapıp devreye alma desteği isteyen işletme
- Müteahhit ve altyapı işi yapan firmalar
- Kooperatif ve toplu sulama yatırımları
Hangi durumda tercih edilir, hangi durumda edilmez
Tercih edilir
- PE hat kaynaklı birleştirilecek ve ekipman gerekiyor
- Ana hat gömülecek, kazı ve döşeme işçiliği gerekiyor
- Sistem ilk kez devreye alınacak ve dağılım kontrolü yapılacak
- Mevcut sistemde tıkanma veya basınç problemi var
Tercih edilmez
- Küçük ölçekli, tamamen yüzeyden çekilen ve kaynak gerektirmeyen kurulumlarda ekip desteği gerekmeyebilir
Sistem bileşenleri — kaynaktan uca
01
Güzergâh işaretleme
Ana hat ve manifold güzergâhı, vana ve bölge sınırları arazide işaretlenir.
02
Kazı ve yatak
Hendek tabanı taştan arındırılır, boru altına kum yatak serilir. Taş üstüne yatan boru zamanla delinir.
03
Boru birleştirme
PE hatta alın kaynak veya elektrofüzyon; küçük çapta mekanik (klemensli) fitting. PPR-C tesisatta kaynak makinesi ile.
04
Kontrol ünitesi montajı
Filtre, gübreleme ünitesi, vana, manometre ve su saati sıralı biçimde kurulur.
05
Lateral serimi
Hatlar sıra boyunca serilir, başlangıç aparatları takılır, uçlar açık bırakılır.
06
Yıkama
Basınç verilmeden önce ana hat, manifold ve lateraller uçları açık halde yıkanır. Montaj artığı bu aşamada dışarı atılır.
07
Basınç testi
Sistem çalışma basıncının üzerinde bir değerde tutularak kaçak kontrolü yapılır.
08
Dağılım kontrolü
Hattın başı, ortası ve sonundan damlatıcı debisi ölçülür; fark %10 bandında olmalıdır.
09
Teslim ve kullanım
Filtre temizliği, yıkama periyodu ve sezon sonu bakımı kullanıcıya anlatılır.
Teknik seçim kriterleri
- Kaynak kalitesi
- PE alın kaynağında sıcaklık, basınç ve bekleme süresi üçlüsü tutmazsa birleşim görünüşte sağlam, gerçekte zayıf olur. Kaynak yüzeyi temiz ve kuru olmalı, ısıtma plakası her kaynak öncesi temizlenmelidir. Elektrofüzyon fittingde boru ucunun kazınması atlanmaz.
- Kazı ve yatak
- Gömülü hat, hendek tabanındaki keskin taşlarla temas ederse yıllar içinde o noktadan delinir. Taban temizlenir, kum yatak serilir, boru üstü de aynı malzemeyle örtüldükten sonra dolgu yapılır.
- Yıkama sırası
- Yıkama daima kaynaktan uca doğru, kademeli yapılır: önce ana hat, sonra manifold, en son lateraller. Ters sırada yapılan yıkama, ana hattaki kalıntıyı laterale sürer.
- Basınç testi
- Sistem, işletme basıncının üzerinde bir değerde belirli bir süre tutulur ve basınç düşüşü izlenir. Test hat gömülmeden önce yapılır; gömüldükten sonra bulunan kaçak, kazının tekrarı demektir.
- Devreye alma ölçümü
- Sistem teslim edilmeden önce hattın başından, ortasından ve sonundan damlatıcı debileri kapla ölçülür. Aradaki fark %10'u aşıyorsa tasarımda veya montajda bir sorun var demektir; teslim edilmeden düzeltilir.
Maliyeti ne belirler
Montaj bedelini belirleyen şey dekar sayısı değil, işin içeriğidir. Yüzeye serilen bir lateral hattı ile gömülü ana hat çekilen bir kurulumun işçiliği aynı değildir. Aşağıdaki kalemler bir montaj işinin bedelini belirleyen unsurlardır.
| Kalem | Payı | Neyin etkilediği |
|---|---|---|
| Kazı miktarı ve zemin | Yüksek etki | Taşlı ve sert zeminde kazı ilerlemesi düşer; iş süresi uzar. |
| Kaynaklı birleşim sayısı | Yüksek etki | Alın kaynak ve elektrofüzyon, mekanik bağlantıya göre daha çok işçilik ister. |
| Ana hat uzunluğu ve çapı | Yüksek etki | Büyük çaplı boru taşıma ve yerleştirme açısından ağır iştir. |
| Bölge ve vana sayısı | Orta etki | Her bölge ayrı bağlantı ve kontrol noktası demektir. |
| Parselin ulaşılabilirliği | Orta etki | Araç giremeyen parselde malzeme taşıma ayrı bir iş kalemidir. |
| Devreye alma ve test | Sabit kalem | Yıkama, basınç testi ve dağılım ölçümü her işte yapılır. |
Dekar başına tutar için parselinizin bilgisi gerekir
Genel bir rakam vermek yanıltıcı olur: aynı büyüklükteki iki parselin maliyeti, su kaynağı ve sıra arası mesafeye bağlı olarak birbirinin katı olabilir. Alan, bitki, sıra arası, toprak yapısı, kot farkı ve su kaynağının debisiyle arayın; kalem kalem metrajlı teklifi çıkaralım.
Sahada sık yapılan hatalar
Yıkamadan basınç vermek
Montaj sırasında boruya giren toprak, kum ve talaş, ilk basınçla birlikte doğrudan damlatıcıya gider. Yeni kurulmuş bir sistem bu yüzden ilk haftasında tıkanabilir. Yıkama atlanmaz.
Basınç testini hat gömüldükten sonra yapmak
Kaçak, dolgu yapıldıktan sonra bulunursa kazı yeniden açılır. Test daima dolgudan önce yapılır.
Boruyu taşlı hendeğe yatırmak
Kum yatak serilmeden taş üstüne yatırılan boru, toprak yükü altında keskin noktalardan zamanla delinir. Delinme yıllar sonra ve tam olarak bulunması zor bir yerde ortaya çıkar.
Kaynak yüzeyini temizlememek
Tozlu, çamurlu veya nemli yüzeyde yapılan alın kaynağı görünüşte tutar ama basınç altında ayrılır. Elektrofüzyonda boru ucunun kazınmaması aynı sonucu verir.
Sistemi ölçmeden teslim etmek
Gözle bakıp "damlıyor" demek devreye alma değildir. Hattın başı ve sonundan ölçülmeyen bir sistemin dağılım düzgünlüğü bilinmiyor demektir.
Kullanıcıya bakım anlatmamak
Filtresini ne zaman temizleyeceğini, hattı ne zaman yıkayacağını bilmeyen kullanıcının sistemi ikinci sezonda sorun çıkarır. Teslim, kullanım anlatımıyla tamamlanır.
BoruTem ne yapıyor
- Ana hat ve manifold güzergâhını arazide birlikte belirliyoruz
- PE alın kaynak, elektrofüzyon ve PPR-C kaynak ekipmanını tedarik ediyoruz
- Kontrol ünitesini doğru sırayla kuruyoruz: filtre, gübreleme, vana, ölçüm
- Yıkama, basınç testi ve dağılım kontrolünü yapıp sonuçlarını paylaşıyoruz
- Filtre bakımı ve hat yıkama periyodunu kullanıcıya anlatıyoruz
- Kendi aracımızla malzemeyi sahaya teslim ediyoruz
Sık sorulan sorular
Montajı siz mi yapıyorsunuz?
Sulama montaj işine 2025'te girdik. Kapsam ve takvim işin büyüklüğüne göre belirleniyor; parselinizin durumu ve sistemin ölçüsüyle arayın, ne yapabileceğimizi netleştirelim.
Kendi ekibim montajı yapabilir mi?
Yapabilir. Bu durumda kaynak ekipmanı, doğru bağlantı elemanları ve devreye alma adımları önemli hale gelir. Malzemeyi tedarik ederken montaj sırasını ve kritik noktaları birlikte gözden geçiriyoruz.
Devreye almada ne ölçülüyor?
Sistem yıkandıktan sonra basınç testi yapılır, ardından hattın başından, ortasından ve sonundan damlatıcı debileri ölçülür. Aradaki fark %10 bandının içindeyse dağılım düzgünlüğü kabul edilir.
Parselinize göre teklif çıkaralım
Alan, bitki, sıra arası, toprak yapısı, kot farkı ve su kaynağının debisiyle arayın; sistemi kurgulayıp kalem kalem metrajlı teklifi hazırlayalım.