Teknik ve hesap
Damla sulama bağlantı parçaları: hangi boruya hangi parça
Damla borumu ana hatta nasıl bağlarım; yassı ve yuvarlak boruda hangi ek parçayı almalıyım?
Kısa cevap
Parça, borunun cidarına göre seçilir. Kalın cidarlı yuvarlak damla borusunda kurtağzı (tırtıllı) parça boruya içten girer ve basınç arttıkça daha sıkı tutar. İnce cidarlı yassı boruda tırtık tek başına tutmaz; somunlu, kilitli ya da yüzüklü parça boruyu dışarıdan kavrar. Hattın başı, gövdesi ve sonu için ayrı parça gerekir.
Önce cidar: yuvarlak mı yassı mı
Yuvarlak damla borusunun cidarı kalındır; borunun içine sokulan tırtıklı gövdeyi kavrar ve basınç boruyu tırtıklara bastırdıkça bağlantı sıkılaşır. Yassı damla borusunun cidarı ise milimetrenin kesirleri kadardır; tırtığı saracak et yoktur. Bu yüzden yassı boruda boruyu dışarıdan sıkan parça kullanılır.
Aynı çap adı iki boruda aynı kesiti anlatmaz. Ø16 yassı boru ile Ø16 yuvarlak borunun iç kesiti farklıdır; iki boru için ayrı parça serileri üretilmesinin sebebi budur. Sipariş verirken çapın yanında borunun cinsi de söylenir.
| Bağlantı | Nasıl tutar | Nerede |
|---|---|---|
| Kurtağzı (tırtıllı) | Boruya içten girer; basınç boruyu tırtığa bastırır | Yuvarlak damla borusu ve düz boru, Ø16-Ø20 |
| Somunlu | Somun boruyu gövdeye bastırır; sökülüp yeniden takılır | Yuvarlak boruda Ø16-Ø20, yassı boruda Ø16-Ø25 ayrı seri |
| Kilitli | Boru geçirilir, kilit halkasıyla sabitlenir | Ø16-Ø32; ince cidarda tırtığın tutmadığı yer |
| Yüzüklü | Yüzük itilerek kilitlenir, somun çevrilmez | Yassı boru; seri kurulumda hızlı |
Hattın üç noktası
- Başlangıç. Lateral ana hattan ya da manifolddan çıkar. PE ana hat delinir; yassı hatta deliğe konik conta oturtulur ve yüzüklü çıkış nipeli takılır. Yuvarlak hatta tırtıllı ya da somunlu nipel kullanılır. Her hattın başına konan mini vana, sıraları birbirinden bağımsız açıp kapatmayı sağlar.
- Gövde. Topun bittiği yerde ya da onarımda iki uç ekleme nipeliyle birleştirilir. Hattan kol almak için te, köşe dönmek için dirsek kullanılır. Yassı ve yuvarlak boruda bu parçalar da ayrı seridir.
- Son. Hattın ucu kör tapayla kapatılır. Hat yıkaması yapılacaksa tapa yerine hat sonu tahliye vanası konur; hattın dibinde biriken tortu dışarı alınır.
Metrajda parça sayısı
Parça sayısı lateral sayısından çıkar. 98 metre genişliğindeki bir parselde sıra arası 1,4 metre ise 98 ÷ 1,4 = 70 lateral çekilir. Yassı boruyla kurulan bu parselde 70 konik conta, 70 çıkış nipeli ve 70 kör tapa gerekir; her hatta mini vana kullanılacaksa 70 mini vana eklenir.
Ekleme nipeli, lateral boyunun topun kalanını aştığı yerler ve onarım payı için ayrıca sayılır. Delme sırasında kırılan ve sahada kaybolan parça için küçük bir yedek bırakılır. Parça fiyatı küçüktür ama eksik kalan tek bir çıkış nipeli, o sıranın o gün kurulamaması demektir.
Ana hat layflat ise
Layflat, basınçsızken yassı duran dokuma takviyeli hortumdur; sezonluk iletim hattı olarak serilir ve sezon sonunda toplanır. Katalogda layflat hortumun kendisi yok, ek parçaları var: pompaya ve vanaya bağlanan erkek ve dişi adaptör, manşon, te, dirsek, redüksiyon ve kör tapa 2"-6" arası; hattan doğrudan damla hattı besleyen çıkış nipeli Ø16-Ø50.
Layflat parçası hortumu kelepçeyle kavrar. Hortum gövdeye dip noktasına kadar geçirilir ve kelepçe eşit sıkılır; yarım geçirilmiş hortum basınç altında sıyrılır. Çıkış nipeli için açılan delik nipel gövdesine göre açılır; büyük açılan delik dokumayı yırtar ve o nokta bir daha tutmaz.
Montajda üç kural
- Boru ucu dik ve temiz kesilir. Eğik kesilen uç parçanın içine eşit oturmaz ve bir yandan kaçırır.
- Boru parçanın dibine kadar sokulur, sonra somun ya da yüzük sıkılır. Yarım sokulan boru ilk basınçta yerinden çıkar.
- Delik, delme aparatıyla ve parçanın ölçüsünde açılır. Çivi ya da tornavidayla açılan düzensiz delik contayı oturtmaz.
Sahada karşılaşılan hata
Yassı boruya tırtıllı parça takmak
Elde yuvarlak boru için alınmış tırtıllı nipeller vardır ve yassı hat bunlarla bağlanır. İnce cidar tırtığı saramaz; bağlantı ilk dakikalarda tutar gibi görünür, basınç oturunca kaçırmaya ya da yerinden çıkmaya başlar. Sabah açılan hattın bir kısmı öğlene kadar boşa akar. Yassı borunun parçası yassı boruya özeldir: somunlu, kilitli ya da yüzüklü seri, borunun kendi çapında.
Hangi ürünle çözülür
Sık sorulan sorular
Yassı damla borusu ana hatta nasıl bağlanır?
PE ana hat delinir, deliğe konik conta oturtulur ve yüzüklü çıkış nipeli takılır; yassı boru nipelin öbür ucuna geçirilip sabitlenir. Ana hat layflat ise layflat çıkış nipeli kullanılır.
Kurtağzı mı somunlu mu almalıyım?
Yuvarlak damla borusunda kurtağzı en yaygın ve en ekonomik bağlantıdır; basınç altında güçlenir. Sezon içinde sökülüp yeniden takılacak ya da sık onarılacak noktalarda somunlu parça tercih edilir.
Damla hattının sonuna ne takılır?
Kör tapa. Hat yıkaması yapılacaksa hat sonu tahliye vanası konur; vana açıldığında hattın dibindeki tortu dışarı akar. Yassı ve yuvarlak boru için ayrı tapalar vardır.
Her hatta mini vana gerekli mi?
Zorunlu değildir ama sıra sıra kontrol sağlar: hasat öncesi tek sırayı kurutmak, onarımda tek hattı kapatmak ve bölgeyi bozmadan bir sırayı ayrı sulamak mümkün olur.
Son güncelleme: 31 Ekim 2026
Kendi parseliniz için hesaplayalım
Alan, bitki, sıra arası, toprak yapısı, kot farkı ve su kaynağının debisiyle arayın; metrajlı teklifi çıkaralım.