Teknik ve hesap
Sulama pompası debi ve basma yüksekliği hesabı
Sulama sistemim için hangi debide ve kaç metre basma yüksekliğinde pompa gerekir?
Kısa cevap
Debi, aynı anda çalışacak bölgenin toplam damlatıcı veya başlık debisidir. Basma yüksekliği ise dört kalemin toplamıdır: kuyudaki dinamik su seviyesi, arazi kot farkı, hat boyunca oluşan sürtünme kayıpları ve sistemin çalışması için gereken işletme basıncı.
Debi nasıl bulunur
Belirleyici olan parselin tamamı değil, aynı anda çalışacak bölgedir. Parsel bölgelere ayrılmışsa pompa tek bölgenin debisine göre seçilir; bölgeler sırayla sulanır.
Sistem debisi
Q = aynı anda çalışan damlatıcı sayısı × damlatıcı debisi
- Q: sistem debisi (lt/h); 1000'e bölerek m³/h'e çevirin
- Yağmurlamada damlatıcı yerine sprink başlığı debisi kullanılır
Basma yüksekliği: dört kalemin toplamı
| Kalem | Ne demek | Nasıl bulunur |
|---|---|---|
| Dinamik su seviyesi | Pompa çalışırken kuyudaki su seviyesinin derinliği | Kuyu raporundan veya ölçümle |
| Kot farkı | Kuyu ağzı ile parselin en yüksek noktası arasındaki fark | Arazi ölçümü ile |
| Sürtünme kayıpları | Ana hat, manifold, filtre ve vanalarda kaybolan basınç | Hesap veya kayıp tabloları ile |
| İşletme basıncı | Damlatıcının veya başlığın çalışması için gereken basınç | Ürün etiketinden |
Basınç birimlerini karıştırmayın: 1 bar ≈ 10,2 metre su sütunu (mSS).
Örnek hesap
Bu sistemde debi 15 m³/h ise, aranan pompa 15 m³/h debide yaklaşık 70 mSS basma yüksekliği verebilen pompadır. Pompa eğrisinde bu iki değerin kesiştiği nokta çalışma noktasıdır.
Emniyet payı bırakılabilir ancak abartılmamalıdır: gereğinden büyük pompa fazla elektrik harcar, sistemde aşırı basınç oluşturur ve sık devreye girip çıkarak kendini yıpratır.
- Dinamik su seviyesi: 40 m
- Kot farkı (kuyu ağzından parsele): 12 m
- Ana hat ve filtre kayıpları: 8 m
- Damlatıcı işletme basıncı: 1,0 bar = 10,2 m
- Toplam basma yüksekliği: 40 + 12 + 8 + 10,2 = 70,2 mSS
Pompa seçiminde atlanmayacak koruma
- Kuru çalışma koruması: seviye elektrodu veya kuru çalışma rölesi
- Çekvalf: pompa durduğunda suyun geri kaçmasını önler
- Faz koruma ve aşırı akım koruması: pano üzerinde
- Basınç şalteri: hidrofor ve sabit basınçlı sistemlerde
Sahada karşılaşılan hata
Kuyu debisini tahminle söylemek
"Kuyu bol su veriyor" bir hesap girdisi değildir. Debi m³/h olarak ölçülmeden yapılan pompa seçimi ve bölge bölünmesi sahada tutmaz: sistem devreye alındığında basınç düşer, hattın uzak ucu yeterli su almaz. Debi kuyu raporundan okunur veya bilinen hacimde bir depoyu doldurma süresi ölçülerek pratik olarak hesaplanır.
Hangi ürünle çözülür
Sık sorulan sorular
Kuyu debisini nasıl öğrenirim?
Tahminle değil ölçümle. Kuyu geliştirme ve pompa denemesi sırasında yapılan debi ölçümü, sistemin tamamının üzerine kurulacağı sayıdır. Yanlış bilinen bir kuyu debisi, doğru hesaplanmış her şeyi geçersiz kılar.
Pompayı gereğinden büyük almak zarar verir mi?
Verir. Büyük pompa, çalışma noktasını verim eğrisinin dışına kaydırır; aynı işi daha çok elektrikle yapar. Ayrıca kuyu debisinin üzerinde çeken pompa suyu boşa çalışır ve kavitasyon riski doğar. Pompa, sistem debisine ve basma yüksekliğine göre seçilir.
Sistemi istasyonlara bölmek ne kazandırır?
Aynı pompayla daha büyük alan sulanmasını sağlar. Parselin tamamını aynı anda beslemek yerine sırayla çalıştırılan istasyonlara bölmek, gereken anlık debiyi düşürür. Kuyu debisi sınırlı olan işletmelerde alanı büyütmenin en ucuz yolu budur.
Son güncelleme: 4 Eylül 2026
Kendi parseliniz için hesaplayalım
Alan, bitki, sıra arası, toprak yapısı, kot farkı ve su kaynağının debisiyle arayın; metrajlı teklifi çıkaralım.