Teknik ve hesap
Damla sulama süresi hesabı: sistem kaç saat çalıştırılmalı
Damla sulama sistemimi bir sulamada kaç saat çalıştırmalıyım, parselin tamamı kaç saatte biter?
Kısa cevap
Süre, verilecek suyun sistemin uygulama hızına bölümüdür. Uygulama hızı damlatıcı debisinin, bir damlatıcının suladığı alana bölünmesiyle bulunur: 1,6 lt/h damlatıcı, 30 cm aralık ve 1 metre hat aralığında saatte 5,3 milimetre. Ağaçta ağaca verilecek litre, ağaç başına saatlik suya bölünür.
Sulama sürenizi hesaplayın
Rehberdeki örnek değerlerle açılır. Kendi değerlerinizi yazdıkça sonuç anında güncellenir.
Parselin tamamını — lateral, damlatıcı, bölge sayısı ve metraj — birlikte hesaplamak için damla sulama hesaplama aracı.
Uygulama hızı: sistem saatte kaç milimetre veriyor
Bir litre su bir metrekareye yayıldığında bir milimetre yükseklik eder. Damla sulamada her damlatıcı kendi payına düşen alanı sular: damlatıcı aralığı çarpı hat aralığı. Damlatıcının saatlik debisi bu alana bölündüğünde sistemin bir saatte toprağa verdiği su yüksekliği, yani uygulama hızı çıkar.
Aynı sayı dekar başına debiyi de verir. Bir milimetre su bir dekarda bir metreküp, yani bir ton eder; saatte 5,3 milimetre veren sistem dekara saatte 5,3 ton su verir. Kuyunun kaç dekarı aynı anda sulayabileceği de bu sayıdan bulunur.
Uygulama hızı
I = q ÷ (Sd × Sl)
- I: uygulama hızı (mm/saat)
- q: damlatıcı debisi (lt/h)
- Sd: damlatıcı aralığı (m) — 30 cm = 0,30 m
- Sl: hat aralığı (m)
Süre: verilecek su bölü uygulama hızı
Damlatıcıdan çıkan suyun tamamı köke ulaşmaz: bir kısmı kök bölgesinin altına süzülür, bir kısmı hat boyunca debi farkları yüzünden eşit dağılmaz. Bu pay randımanla hesaba katılır; damla sulamada yaygın kabul %90'dır. Bitkiye 20 milimetre ulaşması isteniyorsa sistemden 22,2 milimetre verilir.
Bir sulamanın süresi
t = (net su ÷ randıman) ÷ I
- t: süre (saat)
- net su: kök bölgesine ulaşması istenen su (mm)
- randıman: damla sulamada %90 kabul edilir
| Aralık | 1,6 lt/h | 2,2 lt/h |
|---|---|---|
| 20 cm | 8 mm/saat · 1 sa 23 dk | 11 mm/saat · 1 sa 1 dk |
| 30 cm | 5,3 mm/saat · 2 sa 5 dk | 7,3 mm/saat · 1 sa 31 dk |
| 40 cm | 4 mm/saat · 2 sa 47 dk | 5,5 mm/saat · 2 sa 1 dk |
| 50 cm | 3,2 mm/saat · 3 sa 28 dk | 4,4 mm/saat · 2 sa 32 dk |
Tablo aynı işin borudan boruya ne kadar farklı sürdüğünü gösterir. 20 cm aralıklı 2,2 lt/h boru, 50 cm aralıklı 1,6 lt/h borunun üç katından fazla hızla su verir. Hat aralığı 1 metreden farklıysa uygulama hızı hat aralığına bölünür: 1,5 metrede tablodaki hız üçte ikiye iner, süre bir buçuk katına çıkar.
Ağaçta ağaç başına litre ile hesap
Bahçede su çoğunlukla ağaç başına litre olarak düşünülür. Hesap aynı mantıkla yürür: ağaca verilecek su, ağacın altındaki damlatıcıların bir saatte verdiği toplam suya bölünür. Çift hatlı dikimde iki hattaki damlatıcılar birlikte sayılır.
Ağaçta süre
t = (litre ÷ randıman) ÷ (n × q)
- litre: ağaca verilecek net su
- n: ağaç başına damlatıcı sayısı
- q: damlatıcı debisi (lt/h)
Örnek hesap: 5 × 4 metre bahçe, ağaç başına dört damlatıcı
- Ağaç başına saatlik su: 4 × 4 = 16 lt/h
- Ağaca 50 litre net su: 50 ÷ 0,9 = 55,6 litre brüt
- Süre: 55,6 ÷ 16 = 3,47 saat, yaklaşık 3 saat 28 dakika
- Dekarda 50 ağaç; uygulama hızı 0,8 mm/saat
Aynı hesap metrekare üzerinden yapıldığında bahçe saatte 0,8 milimetre alır; yukarıdaki sebze düzeninin 5,3 milimetresinin altıda birinden az. Ağaç altında yalnızca damlatıcıların çevresi ıslanır, bu yüzden bahçede dekar başına debi düşüktür ve bir kuyu bahçede sebze tarlasına göre çok daha geniş bir alanı aynı anda sulayabilir.
Verilecek su ne kadar olmalı
Formül de araç da verilecek suyu bilinen kabul eder; o miktar bitkiden, dönemden ve topraktan gelir. Bir sulamada verilecek su, bitkinin iki sulama arasında tükettiği sudur. Günlük tüketim bitkinin gelişme dönemine ve havaya göre değişir; çiçeklenme ve meyve büyümesinde en yüksek değerine çıkar.
Bir sulamada verilecek su
net su = günlük tüketim × sulama aralığı (gün)
- günlük tüketim: mm/gün — bitkiye, döneme ve havaya göre değişir
Üst sınırı toprak koyar. Kumlu toprak az su tutar; büyük bir sulamanın fazlası kök bölgesinin altına kaçar ve beraberinde gübreyi de götürür. Bu yüzden kumlu toprakta kısa süreli ve sık, killi toprakta uzun süreli ve seyrek sulanır; haftalık toplam aynı kalabilir, bölünüşü değişir.
Su ihtiyacının yükseldiği haftalar bitkiden bitkiye değişir; meyvede iriliğin, sebzede tutumun belirlendiği dönemler sulamanın en az aksatılacağı zamanlardır. Sahada en güvenilir ölçü toprağın kendisidir: kök derinliğinde toprağın nemi izlenerek sulama aralığı ve süresi ayarlanır.
Bölge sayısı ve pompanın toplam süresi
Kuyu parselin tamamını aynı anda besleyemiyorsa parsel bölgelere ayrılır ve bölgeler sırayla sulanır. Her bölge aynı süreyi ister; pompanın bir turdaki toplam çalışması bölge sayısı çarpı bir sulamanın süresidir.
- Örnek: 20 dekar, 1,6 lt/h, 30 cm aralık, 1 m hat aralığı; kuyu 30 m³/h
- Uygulama hızı: 1,6 ÷ (0,30 × 1) = 5,33 mm/saat — dekara saatte 5,33 m³
- Parselin debisi: 5,33 × 20 = 106,7 m³/h
- Bölge sayısı: 106,7 ÷ 30 = 3,6 → 4 bölge
- 20 mm net su için bir bölge 4 saat 10 dakika; 4 bölge toplam 16 saat 40 dakika
Toplam süre, parsele verilecek toplam suyun kuyu debisine bölümünden kısa olamaz. Örnekte 20 dekara 22,2 mm brüt su 444 m³ eder; 30 m³/h kuyu bunu en az 14 saat 49 dakika sürede verir. Bölgeler kuyunun debisini tam dolduramadığı için gerçek tur biraz daha uzun sürer. Damlatıcıyı ya da bölge düzenini değiştirmek turu bu sınırın altına indirmez; indiren tek şey kaynağın debisidir.
Tur süresi sulama aralığını da sınırlar. Bir tur bir günü aşıyorsa parsel her gün sulanamaz. Bitkinin en çok su istediği haftalarda tur sulama aralığına sığmıyorsa kuyu bu parsel için yetersizdir; ya ek kaynak gerekir ya da sulanan alan küçültülür.
Sahada karşılaşılan hata
Süreyi komşudan ya da alışkanlıktan almak
"Komşu üç saat açıyor" diye kurulan sulama, sistemler aynı değilse aynı suyu vermez. 1,6 lt/h ve 30 cm aralıklı boru 1 metre hat aralığında üç saatte 16 milimetre verir; 2,2 lt/h ve 20 cm aralıklı boru aynı üç saatte 33 milimetre. Biri bitkiyi susuz bırakır, öteki suyun önemli bir kısmını kök bölgesinin altına gönderir ve gübreyi de yıkar. Süre saatten değil, verilecek milimetreden hesaplanır.
Hangi ürünle çözülür
Sık sorulan sorular
Damla sulama kaç saat çalıştırılmalı?
Verilecek suyun uygulama hızına bölümü kadar. 1,6 lt/h damlatıcı, 30 cm aralık ve 1 metre hat aralığında uygulama hızı saatte 5,3 milimetredir; 20 milimetre net su %90 randımanla yaklaşık 4 saat 10 dakika sürer. Debi, aralık ya da hat aralığı değiştiğinde süre de değişir.
Damla sulama dekara saatte kaç ton su verir?
Uygulama hızı kadar: saatte 5,3 milimetre veren sistem dekara saatte 5,3 ton verir, çünkü 1 milimetre su bir dekarda 1 metreküptür. Bu sayı dekar başına gereken debidir; kuyu debisi buna bölünerek aynı anda sulanabilecek alan bulunur.
Damla sulama her gün yapılır mı?
Toprağa ve döneme bağlıdır. Kumlu toprak az su tuttuğu için kısa ve sık, killi toprak uzun ve seyrek sulanır. Bir sulamada verilecek su bitkinin iki sulama arasında tükettiği sudur; aralık uzadıkça süre de uzar. Pompanın bir turu bir günü aşıyorsa her gün sulama zaten mümkün değildir.
Ağaç başına kaç saat sulanır?
Ağaca verilecek litre, ağacın altındaki damlatıcıların saatlik toplamına bölünür. Ağaç başına dört adet 4 lt/h damlatıcı saatte 16 litre verir; 50 litre net su %90 randımanla yaklaşık 3 saat 28 dakika sürer.
Son güncelleme: 27 Ekim 2026
Kendi parseliniz için hesaplayalım
Alan, bitki, sıra arası, toprak yapısı, kot farkı ve su kaynağının debisiyle arayın; metrajlı teklifi çıkaralım.