Teknik ve hesap
PPR boru PN20 mi PN25 mi: sınıf, kompozit ve kaynak
Tesisatta PN20 PPR boru mu kullanmalıyım, PN25 mi; kompozit boru ne zaman gerekir?
Kısa cevap
Soğuk su hattında PN20 yeterlidir. Sıcak kullanma suyu ve kalorifer hattında PN25 ya da cam elyaf takviyeli kompozit boru kullanılır, çünkü PPR borunun taşıyabildiği basınç sıcaklık arttıkça düşer. Kompozit boru ısındığında belirgin biçimde daha az uzar; uzun sıcak su kolonlarında ve kalorifer hatlarında bu yüzden tercih edilir.
PN değeri neyi anlatır
PPR borunun üzerindeki PN değeri, 20 °C sudaki anma basıncıdır ve bar ile okunur. Sıcaklık yükseldikçe bu değer geçerliliğini yitirir: polipropilen ısındıkça yumuşar ve borunun uzun süre güvenle taşıyabileceği basınç düşer. PN20 bir boru soğuk suda geniş bir pay bırakırken sıcak suda bu pay hızla kapanır.
PN25'in farkı et kalınlığıdır. Dış çap aynı kalır, et kalınlaşır, iç çap daralır. Aynı ek parça iki boruya da uyar; değişen, borunun içinden suyun geçtiği kesittir.
| Dış çap | PN20 et / iç | PN25 et / iç |
|---|---|---|
| Ø20 | 2,8 / 14,4 | 3,4 / 13,2 |
| Ø25 | 3,5 / 18 | 4,2 / 16,6 |
| Ø32 | 4,4 / 23,2 | 5,4 / 21,2 |
| Ø40 | 5,5 / 29 | 6,7 / 26,6 |
| Ø50 | 6,9 / 36,2 | 8,4 / 33,2 |
| Ø63 | 8,6 / 45,8 | 10,5 / 42 |
| Ø75 | 10,3 / 54,4 | 12,5 / 50 |
| Ø90 | 12,3 / 65,4 | 15 / 60 |
| Ø110 | 15,1 / 79,8 | 18,3 / 73,4 |
| Ø125 | 17,1 / 90,8 | 20,8 / 83,4 |
| Ø160 | 21,9 / 116,2 | 26,6 / 106,8 |
Ø20 boruda PN25'in iç kesiti PN20'ye göre %16 daha dardır. Soğuk su hattında gereksiz yere PN25 seçmek, aynı debide suyun daha hızlı akması, yani daha fazla basınç kaybı demektir; uzun bir hatta bu fark musluktan okunur.
Tablo, fiyat listesindeki ölçü satırlarından alınmıştır. Kompozit borular aynı sınıfta aynı et kalınlığındadır; PN25 kompozit Ø125'e, diğer üç boru Ø160'a kadar bulunur.
Hangi hatta hangi boru
| Hat | Boru | Neden |
|---|---|---|
| Soğuk kullanma suyu | PN20 | Basınç payı yeterli, iç kesit geniş |
| Sıcak kullanma suyu | PN25 ya da kompozit | Sıcakta basınç payı düşer |
| Kalorifer | PN25 kompozit | Sürekli ısınıp soğuyan hat |
| Zeminden ısıtma | PE-RT ya da PE-Xb | Şapta eksiz, esnek boru |
Kompozit boru neden daha az uzar
Polipropilen ısındıkça boyca uzar. Bu uzama metre başına küçük görünür ama uzun bir sıcak su kolonunda toplanır: boru askılar arasında sarkar, duvardan çıktığı noktada ve ek yerlerinde zorlanır. Kompozit boruda orta katmana katılan cam elyaf bu uzamayı belirgin biçimde azaltır.
Katalogdaki kompozit borular cam elyaf takviyelidir. Alüminyum ara katmanlı borulardan farkı kaynakta görülür: alüminyum katmanlı boru kaynaktan önce soyulur, cam elyaf takviyeli boru soyulmadan doğrudan kaynatılır.
Kompozit boruda da uzama sıfır değildir. Uzun düz hatlarda boru iki sabit nokta arasında dümdüz gerilmez; bir dönüş ya da kavisle uzamaya yer bırakılır.
Polifüzyon kaynağı: dört adım
- Boru dik kesilir ve ucu temizlenir. Eğik kesilen boru ek parçanın dibine tam oturmaz.
- Kaynak derinliği boru üzerine işaretlenir. Boru, ek parçanın içine ne kadar girecekse o kadar ısıtılır ve o kadar itilir.
- Boru ucu ile ek parçanın içi makinenin başlıklarında aynı anda ısıtılır. Süre çapa göre değişir ve makinenin tablosundan okunur.
- Parçalar döndürülmeden, eksen doğrultusunda birbirine geçirilir ve soğuyana kadar oynatılmaz. Fazla itilen ya da fazla ısıtılan boru içeride halka biçiminde bir şişkinlik bırakır; küçük çapta bu şişkinlik kesitin belirgin bir kısmını kapatır.
Metal tesisata geçiş
PPR hat batarya, sayaç, kombi ya da metal vanayla dişli parçalar üzerinden birleşir: iç ve dış dişli rakor, dişli dirsek, dişli te. Çap adı ile diş ölçüsü aynı şey değildir; katalogda Ø20 dişli dirsek hem ½" hem ¾" dişle bulunur. Diş ölçüsü karşı parçadan ölçülerek doğrulanır.
Geçiş noktaları tesisatın en çok sorun çıkaran yerleridir. Dişli parça aşırı sıkıldığında plastik gövde zorlanır; sızdırmazlığı sıkma kuvveti değil, dişe doğru sarılan sızdırmazlık malzemesi sağlar.
Sahada karşılaşılan hata
Sıcak su hattını PN20 ile çekmek
Soğuk ve sıcak hat aynı borudan, PN20 ile çekilir; fark ilk yıllarda görünmez. Sıcak hatta boru her kullanımda ısınıp soğur, uzar ve kısalır; sıcaklıkla düşen basınç payı da şebeke ve hidrofor basıncındaki dalgalanmalara karşı daralmıştır. Zamanla askılar arasında sarkma, duvar çıkışlarında ve ek yerlerinde çatlak görülür. Sıcak hattı PN25 ya da kompozit boruyla çekmek, duvar kırarak yapılacak bir onarımı baştan önler.
Hangi ürünle çözülür
Sık sorulan sorular
PPR boruda PN20 ile PN25 farkı nedir?
Dış çap aynıdır; PN25'in eti daha kalın, iç çapı daha dardır. Ø20 boruda PN20'nin eti 2,8 mm, PN25'in eti 3,4 mm'dir. PN20 soğuk su, PN25 sıcak su ve kalorifer hatları için kullanılır.
Kompozit PPR boru kaynaktan önce soyulur mu?
Katalogdaki kompozit borular cam elyaf takviyelidir ve soyulmaz; düz boru gibi kaynatılır. Soyma, alüminyum ara katmanlı borularda gerekir.
PN20 ve PN25 boruya aynı ek parça takılır mı?
Ölçü olarak evet. Ek parça borunun dış çapına göre seçilir ve iki sınıfın dış çapı aynıdır.
Kalorifer tesisatında hangi PPR boru kullanılır?
PN25 kompozit boru tercih edilir. Hat sürekli ısınıp soğuduğu için kompozit borunun düşük uzaması askı ve ek yerlerindeki zorlanmayı azaltır.
Son güncelleme: 31 Ekim 2026
Kendi parseliniz için hesaplayalım
Alan, bitki, sıra arası, toprak yapısı, kot farkı ve su kaynağının debisiyle arayın; metrajlı teklifi çıkaralım.