Bakım ve işletme
Yağmurlama arızaları: başlık dönmüyor, atış kısa, contadan kaçak
Yağmurlama başlığım dönmüyor ya da suyu yakına atıyor, bağlantılardan su kaçıyor; sebebi ne?
Kısa cevap
Yağmurlama arızalarının çoğu tek bir sebepte birleşir: başlık girişinde yeterli basınç yoktur. Tarla tipi başlık 3-4 bar ister; aynı anda fazla başlık açıksa, hat dar ya da uzunsa bu basınç başlığa ulaşmaz ve başlık yavaş döner, kısa atar. Kaçak ise çoğu zaman sertleşmiş ya da yatağına oturmamış contadandır.
Basınç başlık girişinde ölçülür
Pompa çıkışındaki manometre sistemin başını gösterir, başlığı değil. Su hattın sonuna gidene kadar sürtünmeyle basınç kaybeder; hat yukarı çıkıyorsa her 10 metre kot için yaklaşık 1 bar daha. Pompa çıkışında yüksek görünen basınç, hattın en uzak başlığında yetersiz kalabilir.
Teşhisin ilk adımı bu yüzden en uzak başlığın girişinde basıncı okumaktır. Orada başlığın çalışma basıncı varsa sorun başlığın kendisindedir; yoksa sorun hattadır ve başlığa dokunmak işe yaramaz.
Belirtiye göre sebep
| Belirti | Olası sebep | Ne yapılır |
|---|---|---|
| Bütün başlıklar yavaş dönüyor, kısa atıyor | Aynı anda fazla başlık açık; kaynak yetmiyor | Açık başlık sayısı kaynağın debisine indirilir |
| Yalnız hat sonundaki başlıklar zayıf | Hat dar ya da uzun; yukarı eğim | Hat çapı ve uzunluğu gözden geçirilir |
| Tek başlık dönmüyor | Meme ya da kol tıkalı, kol yayı gevşek | Başlık sökülüp temizlenir, yay kontrol edilir |
| Su başlığın dibine düşüyor, iri damla | Başlık girişinde basınç düşük | Önce basınç, sonra meme |
| Su toz gibi dağılıyor, rüzgârla gidiyor | Basınç yüksek | Basınç düşürülür ya da daha büyük meme |
| Mandallı bağlantıdan kaçak | Conta sertleşmiş ya da yatağına oturmamış | Conta yerine oturtulur ya da değiştirilir |
Başlık dönmüyor
Tarla tipi başlıkta dönüşü, su jetine çarpıp geri gelen yaylı kol sağlar. Kol jete her çarptığında başlığı biraz çevirir. Basınç düşükse jet kolu geri itecek gücü bulamaz; başlık durur ya da düzensiz döner. Bütün başlıklar aynı anda yavaşladıysa sebep budur.
Tek bir başlık dönmüyorsa sorun o başlıktadır. Memeye ya da kolun önüne kum veya tortu girmiş, yay gevşemiş ya da başlık uzatma borusunda eğik duruyordur. Başlık sökülüp temizlenir; memeye sert bir uçla değil, suyla ve yumuşak bir fırçayla dokunulur, çünkü meme ağzının çapı debiyi belirler ve çizilen meme düzgün atmaz.
Atış kısaldı
Atış mesafesini çalışma basıncı belirler. Başlık girişinde basınç düştüğünde ıslatma çapı küçülür; daireler artık örtüşmez ve başlıkların arasında kuru şeritler kalır. Bitki o şeritlerde sararır, sebebi çoğu zaman gübrede aranır.
Basınç düşüşünün en sık sebebi, kuyunun besleyebileceğinden fazla başlığın aynı anda açılmasıdır. Aynı anda çalışabilecek başlık sayısı kuyu debisinin başlık debisine bölümüdür; fazlası açıldığında her başlık biraz daha az basınç alır. İkinci sebep hat çapıdır: aynı debi dar borudan geçerken sürtünme kaybı hızla büyür ve hat sonundaki başlık yeterli basıncı bulamaz.
Contadan ve bağlantıdan kaçak
- Mandallı bağlantıda contayı boru ucuna bastıran şey basıncın kendisidir. Conta yatağına düzgün oturmadıysa kaçak basınç arttıkça büyür; bağlantı sökülür, conta yatağına oturtulur.
- Güneş, sıcak ve sık söküp takma contayı sertleştirir. Sertleşen conta yatağa yayılamaz ve kaçırır. Sezon başında yalnız kaçak yapan bağlantıların contası değiştirilir; yedek conta araçta bulunur.
- Boru ucu çamurlu ya da çizikse yeni conta da kaçırır. Uç temizlenmeden conta değiştirilmez.
- Hat vanası hattın başına, dallanmadan hemen sonra konur. Hattın ortasındaki vana kapalıyken önündeki bölümü basınç altında bırakır ve conta yataklarını gereksiz yere zorlar.
Sahada karşılaşılan hata
Kısa atan başlığa daha büyük meme takmak
Atış kısaldı diye başlıklara daha büyük meme takılır. Büyük meme daha çok su geçirir; kuyu aynı kaldığı için hattaki basınç daha da düşer ve bütün başlıklar biraz daha kısa atar. Sorun çözülmez, büyür. Atış kısaldığında önce başlık girişinde basınç okunur; basınç düşükse çözüm aynı anda açık başlık sayısını azaltmak ya da hattı genişletmektir, memeyi büyütmek değil.
Hangi ürünle çözülür
Sık sorulan sorular
Yağmurlama başlığı neden dönmüyor?
Bütün başlıklar yavaşladıysa başlık girişinde basınç düşüktür; jet, başlığı çeviren kolu geri itecek gücü bulamaz. Tek başlık dönmüyorsa meme ya da kol tıkalıdır veya kolun yayı gevşemiştir; başlık sökülüp temizlenir.
Yağmurlama kaç bar basınçla çalışır?
Tarla tipi başlıklar çoğunlukla 3-4 bar ile çalışır. Bu basınç pompa çıkışında değil, başlık girişinde aranır; hattaki sürtünme ve kot farkı pompa çıkışındaki basıncın bir kısmını yolda bırakır.
Yağmurlama contası ne zaman değiştirilir?
Kaçak yaptığında. Güneş ve sık söküp takma contayı sertleştirir; sertleşen conta yatağına yayılamaz. Sezon başında bütün hattın değil, yalnız kaçak yapan bağlantıların contası değiştirilir. Boru ucu temiz değilse yeni conta da kaçırır.
Son güncelleme: 28 Ekim 2026
Kendi parseliniz için hesaplayalım
Alan, bitki, sıra arası, toprak yapısı, kot farkı ve su kaynağının debisiyle arayın; metrajlı teklifi çıkaralım.